In first Lok Sabha elections of 1952 44 MPs elected from Bihar who won from where Read the page of history

In first Lok Sabha elections of 1952 44 MPs elected from Bihar who won from where Read the page of history


27 मार्च, 1952 को देश में हुए पहले आम चुनाव में संयुक्त बिहार से 44 सांसद चुनकर लोकसभा पहुंचे थे। तब के चुनाव में सीटों का बंटवारा इस तरह था कि किसी जिले से पांच सांसद चुने गए तो किसी से चार या तीन। दरअसल, बृहद् क्षेत्रफल में फैले लोकसभा क्षेत्रों को जोन में बांटा गया था। चुनाव आयोग के दस्तावेजों के अनुसार, बिहार से सर्वाधिक पांच-पांच सांसद मुजफ्फरपुर व सारण से चुने गए थे। दरभंगा और पटना में चार-चार लोकसभा सीटें थीं। मुंगेर, भागलपुर, पूर्णिया और गया में तीन-तीन सीटें थीं। रांची और हजारीबाग सीट भी तीन-तीन भागों में बंटी हुई थी। सबसे कम समस्तीपुर से सिर्फ एक सांसद चुने गए थे। यह सीट काफी दिनों तक समस्तीपुर नाम से ही रहा। परिसीमन के बाद समस्तीपुर में एक और उजियारपुर लोकसभा क्षेत्र बनाया गया।

वर्तमान झारखंड की नौ सीटों पर हुआ था चुनाव

आज का झारखंड 1952 में एकीकृत बिहार का ही हिस्सा था। चाईबासा, हजारीबाग वेस्ट और हजारीबाग ईस्ट, मानभूम नॉर्थ और मानभूम साउथ-धालभूम, पलामू-हजारीबाग-रांची, रांची नॉर्थ-वेस्ट, रांची वेस्ट और संताल परगना-हजारीबाग नाम वाली सीटों पर पहली बार चुनाव हुआ था।

पहले आम चुनाव में मुजफ्फरपुर ईस्ट, मुजफ्फरपुर सेंट्रल, मुजफ्फरपुर-दरभंगा, मुजफ्फरपुर नॉर्थ-ईस्ट और मुजफ्फरपुर नॉर्थ-वेस्ट नाम से पांच सीटें थीं। सारण में सारण सेंट्रल, सारण-चंपारण, सारण ईस्ट, सारण नॉर्थ और सारण साउथ सीट पर चुनाव हुए थे। दरभंगा में दरभंगा सेंट्रल, दरभंगा-भागलपुर (वर्तमान सहरसा-मधेपुरा क्षेत्र), दरभंगा ईस्ट व दरभंगा वेस्ट नाम से चार सीटें होती थी। पटना भी चार सीटों का जिला था। पाटलिपुत्र, पटना सेंट्रल, पटना ईस्ट और पटना-शाहाबाद (वर्तमान आरा-औरंगाबाद-जहानाबाद क्षेत्र) नामक चार सीट पर चुनाव हुए थे।

मुंगेर, भागलपुर, पूर्णिया व गया में तीन-तीन सीटें थीं

उस वक्त भागलपुर सेंट्रल, भागलपुर पूर्णिया और भागलपुर साउथ,पूर्णिया सेंट्रल, पूर्णिया-संताल परगना,और पूर्णिया नॉर्थ-ईस्ट, मुंगेर नॉर्थ ईस्ट, मुंगेर नॉर्थ वेस्ट और मुंगेर सदर-जमुई और गया ईस्ट, गया नॉर्थ और गया वेस्ट में तीन-तीन सीटें थीं। चंपारण ईस्ट और चंपारण वेस्ट नाम से भी सीटें थीं।

1952 के चुनावी आंकड़े

कुल सीटें 44

कुल मतदाता 18080181

कुल वोट पड़े 9995451

वोट प्रतिशत 55.3%

चुनाव में उतरे दल 13

ये नेता निर्वाचित होकर बने सांसद

भागलपुर सेंट्रल बनारसी प्र. झुनझुनवाला

भागलपुर-पूर्णिया अनूप लाल मेहता

भागलपुर साउथ सुषमा सेन

चाईबासा कानूराम देवगम

चंपारण ईस्ट सैयद महमूद

चंपारण नॉर्थ बिपिन बिहारी वर्मा

दरभंगा सेंट्रल श्रीनारायण दास

दरभंगा-भागलपुर ललित नारायण मिश्रा

दरभंगा ईस्ट अनिरुद्ध सिन्हा

दरभंगा नॉर्थ श्यामनंदन प्रसाद

गया ईस्ट ब्रजेश्वर प्रसाद

गया नॉर्थ बीगेश्वर मिसिर

गया वेस्ट सत्येंद्र नारायण सिंह

हजारीबाग वेस्ट रामनारायण सिंह

हजारीबाग ईस्ट नागेश्वर प्रसाद सिन्हा

मानभूम नॉर्थ मोहन हरि

मानभूम साउथ-धालभूम भजहरि महतो

मुंगेर नॉर्थ-ईस्ट सुरेश चंद्र मिश्रा

मुंगेर नॉर्थ वेस्ट मथुरा प्रसाद मिश्रा

मुंगेर सदर-जमुई बनारसी प्रसाद सिन्हा

मुजफ्फरपुर ईस्ट अवधेश्वर प्रसाद सिन्हा

मुजफ्फरपुर सेंट्रल श्यामनंदन सहाय

मुजफ्फरपुर-दरभंगा राजेश्वर पटेल

मुजफ्फरपुर नॉर्थ-ईस्ट दिग्विजय नारायण सिंह

मुजफ्फरपुर नॉर्थ-वेस्ट चंदेश्वर नारायण प्रसाद सिन्हा

पलामू-हजारीबाग-रांची जिथन खेरवार

पाटलिपुत्र सारंगधर सिंह

पटना सेंट्रल कैलाशपति सिन्हा

पटना-शाहाबाद बलराम भगत

पटना ईस्ट तारकेश्वरी देवी

पूर्णिया सेंट्रल फणिगोपाल सेन गुप्ता

पूर्णिया-संताल परगना भगत झा (आजाद)

पूर्णिया नॉर्थ-ईस्ट मोहम्मद इस्लामउद्दीन

रांची नॉर्थ-ईस्ट अब्दुल इब्राहिम

रांची वेस्ट जयपाल सिंह

समस्तीपुर ईस्ट सत्यनारायण सिन्हा

संताल परगना-हजारीबाग रामराज जजवारे

सारण सेंट्रल महेंद्र नाथ सिंह

सारण-चंपारण बिभूति मिसिर

सारण ईस्ट सत्यनारायण सिंह

सारण नॉर्थ झूलन सिन्हा

सारण साउथ द्वारका नाथ तिवारी

शाहाबाद नॉर्थ वेस्ट कमल सिंह

शाहाबाद साउथ रामशुभग सिंह

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *